بدون شک، شما هم بارها با بارکدهای مربعی‌شکل روی کاتالوگ‌های تبلیغاتی، بسته‌های پستی، منوی رستوران‌ها و صورت‌حساب‌ها مواجه شده‌اید. این مربع‌های سفید و مشکی یا همان کیو آر کد (QR code)، توسط دوربین تبلت یا گوشی‌های موبایل هوشمند اسکن می شوند و تبدیل به اطلاعاتی می‌شوند که فعالیت‌های روزانه شما را سریع‌تر پیش خواهند برد. در این مقاله، به معرفی جامع بارکد دوبعدی یا کیو آر کد، انواع و کاربردهای آن در زندگی روزمره پرداخته‌ایم؛ پس با ما همراه باشید تا با مزیت استفاده از این فناوری بیشتر آشنا شوید.

آشنایی بیشتر با بارکد دوبعدی یا کیو آر کد (QR code)

QR کد (Quick Response-Code) بارکدی قابل‌اسکن است که به‌راحتی توسط دستگاه‌های دیجیتال و گوشی‌های هوشمند خوانده می‌شود. بارکدهای دوبعدی، داده‌ها را به‌صورت مجموعه‌ای از پیکسل‌ها در یک شبکه مربعی‌شکل ذخیره می‌کنند. یکی از زیرمجموعه‌های شرکت تویوتا که شرکتی ژاپنی به نام Denso Wave است، اولین کد QR را در سال ۱۹۹۴ و با هدف دستیابی به روشی دقیق‌تر برای ردیابی وسیله‌های نقلیه و قطعات در حال تولید، ابداع کرد. در نهایت هم Denso Wave کد QR خود را در دسترس عموم قرار داد و اعلام کرد که از حق‌ثبت اختراع خود استفاده نمی‌کند؛ به این معنا که هر کسی می‌توانست با آن فناوری، کد اختصاصی خود را بسازد.

بارکدهای دوبعدی یا QR کدها، نوع پیشرفته‌ای از بارکدهای سنتی و تک‌بعدی هستند. این کدها می‌توانند داده‌هایی شامل ۷۰۰۰ رقم و ۴۰۰۰ کاراکتر، مانند علامت‌های نگارشی و کاراکترهای خاص، را ذخیره کنند. اطلاعاتی مانند شماره تلفن یا آدرس اینترنتی نیز به‌راحتی در این کدها رمزگذاری می‌شوند.

دوربین تلفن‌های هوشمند، به‌راحتی می‌توانند این کدها را اسکن و امکان دسترسی به داده‌های ذخیره‌شده در آن‌ها را برای شما فراهم کنند. چنانچه تلفن شما این قابلیت را نداشت، با مراجعه به Google Play می‌توانید انواع متعددی از برنامه‌ها را برای اسکن این نوع کدها پیدا کنید.

انواع کیو آر کد (QR code) از لحاظ طراحی و عملکرد

کیو آر کدها، از جنبه‌های طراحی و عملکرد، تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند و هر کدام، در وهله اول، در دسته‌بندی‌های ایستا و پویا قرار می‌گیرند.

QR کدهای ایستا

اطلاعات ذخیره‌شده در کدهای ایستا به هیچ‌عنوان قابل‌تغییر و ویرایش نیستند؛ به‌همین‌خاطر نیز برای ذخیره داده‌های ثابت، بسیار ایده‌آل هستند. اطلاعاتی همچون رمز عبور Wi-Fi، شماره کارمندی پرسنل یا کدهای دستوری که تغییرات خاصی در آنها رخ نمی‌دهد و ایجاد کدهای انبوه برای رویدادها، نمونه‌هایی از کاربردهای کدهای دوبعدی در دنیای امروز به‌شمار می‌روند.

نکته مثبت این کدها، نداشتن تاریخ انقضا است؛ به‌طوری‌که پس از ذخیره‌سازی اطلاعات و تنظیم محتوا، کار شما پایان می‌یابد. چنانچه قصد دارید داده‌های خود را به‌صورت دائم ویرایش و به‌روزرسانی کنید، بهتر است به سراغ کدهای پویا بروید.

QR کدهای پویا

با استفاده از کدهای پویا این فرصت را دارید که در زمان دلخواه، تغییرات لازم را روی داده‌های خود پیاده کنید. دلیل این موضوع این است که اطلاعات موجود در یک کد دوبعدی، در خود کد ذخیره نشده‌ است و با اسکن کد، مخاطب شما به URL تعریف‌شده در آن هدایت می‌شود؛ برای مثال یک رستوران می‌تواند مشتری‌های خود را از طریق کدهای پویا به منوی موجود در وب‌سایت خود هدایت کند. از مزیت‌های خوب این کدها، نداشتن دسترسی به اطلاعات شخصی کاربرها است. زمان، مکان و دستگاه مورداستفاده، تنها اطلاعاتی هستند که در هر اسکن، رصد و مشاهده می‌شوند.

انواع کیو آر کد (QR code) از لحاظ کاربردی

انواع کیو آر کد را می‌توان برای اهداف متفاوتی استفاده کرد؛ به عبارت بهتر، هریک از این کدها، ویژگی‌های خاص و متمایزی دارند که سبب پیداش کاربردهای خاص برای آن‌ها می‌شوند.

Micro QR Code

این کدها که در اندازه‌های متفاوت موجود هستند، کاربردهای محدودی دارند؛ به‌طوری‌که هر اسکنری قادر به استخراج اطلاعات ذخیره‌شده در آن‌ها نیست. کوچک‌ترین کد دوبعدی میکرو، ماژول ۱۱×۱۱ است که حداکثر ۲۱ کاراکتر الفبایی و عددی را رمزگذاری می‌کند.

میکرو کیوآر کد

کدهای QR مدل ۱

این نوع کد دوبعدی، نمونه اولیه Micro QR و مدل ۱ است که حداکثر ۴۶۸ بایت داده را در خود ذخیره و ۷۰۷ کاراکتر الفبایی و عددی را رمزگذاری می‌کند.

کدهای QR مدل ۲

مدل ۲ کیو آر کد، ارتقاء یافته مدل ۱ و دارای تراکم داده بیشتری نسبت به آن است. این نوع کد دوبعدی که می‌تواند تا ۴۲۹۶ کاراکتر الفبایی و عددی را در خود ذخیره کند، بیشترین کاربرد عمومی را در میان کدهای دوبعدی دارد.

کد IQR

IQR، کد دوبعدی ماتریسی است که قابلیت ذخیره حجم بسیار زیادی از اطلاعات را دارد. تعداد کاراکتری که در بزرگترین ماژول این کد (۴۲۲×۴۲۲) می‌توانند ذخیره شوند، ۴۰۰۰۰ کاراکتر عددی است. در مواردی که مشکل فضا وجود دارد، این کدها به شکل‌های مختلف مستطیل یا مربع ایجاد می‌شوند.

کد IQR

SQR Code

کدهای پاسخ سریع امن یا کدهای SQR، بارکدهای دو بعدی ایمن با تراکم اطلاعاتی بالا هستند. این کدها، به‌دلیل داشتن امنیت بالا، برای ذخیره‌سازی داده‌های خصوصی به‌کار می‌روند و هر اسکنری هم قادر به استخراج داده‌های موجود در آن‌ها نیست.

FrameQR Code

این نوع کیو آر کد، کدی با قاب قابل‌تنظیم است که می‌تواند حاوی داده‌های بزرگتری مانند: گرافیک، تصاویر یا عکس باشد.

نحوه عملکرد کیو آر کد (QR code) یا بارکدهای دوبعدی

کدهای QR، تشکیل‌شده از مربع‌های سیاهی هستند که در یک شبکه یا ماتریس، روی پس‌زمینه‌ای سفیدرنگ، مرتب شده‌اند. هنگامی‌که یک کد دوبعدی توسط اسکنرها اسکن می‌شود، الگوی منحصربه‌فرد روی آن، به داده‌های قابل‌خواندن توسط انسان تبدیل می‌شوند؛ در واقع اسکنرها، اطلاعات را از الگوهای موجود در ماتریس استخراج می‌کنند و اینجا است که شما می‌توانید وارد سایت مورد نظر شوید، به آدرس الکترونیکی ذخیره‌شده در کد دسترسی داشته باشید یا اطلاعات محصول را به‌دست آورید.

این کدها، می‌توانند داده‌های بیشتری را نسبت به بارکدهای سنتی ذخیره و چهار حالت داده را مدیریت ‌کنند:

حالت عددی (Numeric mode)

این حالت، موثرترین حالت ذخیره‌سازی محسوب می‌شود که برای ارقام اعشاری صفر تا ۹ به‌کار می‌رود و مجاز به استفاده از حداکثر ۷۰۸۹ کاراکتر است.

حالت الفبایی (Alphanumeric Mode)

این نوع مدیریت داده در کیو آر کد، برای رقم‌های اعشاری صفر تا ۹، حروف بزرگ الفبا، علامت‌های نگارشی، نمادهای $، ٪، *،+ ،– و همچنین یک فاصله کاربرد دارد. نوع الفبایی، اجازه می‌دهد تا حداکثر ۴۲۹۶ کاراکتر در یک کد دوبعدی ذخیره شوند.

حالت بایت (Byte Mode)

حالت بایت، برای کاراکترهایی از مجموعه کاراکترهای ISO-8859-1 است که اجازه می‌دهد تا ۲۹۵۳ کاراکتر در یک کیو آر کد ذخیره شوند.

حالت کانجی (Kanji Mode)

این حالت مدیریت داده در کدهای دوبعدی، برای رمزگذاری کاراکترهایی به‌زبان ژاپنی استفاده می‌شود. این حالت که برای اولین بار توسط Denso Wave ابداع شد، کمترین اثربخشی را دارد و امکان ذخیره‌ی تنها ۱۸۱۷ کاراکتر را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

کاربردهای کیو آر کد (QR code) در دنیای امروز ما

بارکد دوبعدی یا همان کیو آر کد، کاربردهای بسیار زیادی در دنیای امروز ما دارد؛ به‌گونه‌ای که می‌توان گفت امکانات ارائه‌شده توسط انواع مختلف این کد، بی‌پایان هستند. در ادامه، به بخشی از قابلیت‌ها و موارد استفاده کدهای دوبعدی اشاره کرده‌ایم:

  • بسیاری از کسب‌وکارها از کدهای QR در کمپین‌های خود استفاده می‌کنند؛ چراکه روشی سریع‌تر برای هدایت افراد به وب‌سایت‌ آن‌ها است.
  • چنانچه شما محصولی را در کاتالوگ برندی مشاهده کنید، با اسکن بارکد آن می‌توانید به‌صورت مستقیم به صفحه محصول آن در وب‌سایت برند هدایت شوید.
  • کد QR درج‌شده روی بسته‌بندی محصولات، اطلاعات بسیاری درباره خواص، ویژگی‌ها، قیمت، اصالت محصول و… در اختیار مخاطب قرار می‌دهد.
  • این کدها که از همان ابتدا در صنعت خودروسازی و برای ردیابی قطعات ساخته شده بودند، این روزها هم در صنایعی که نیاز به نظارت دقیق بر محصولات و لوازم را دارند، بسیار کاربردی هستند.
  • بارکدهای دوبعدی، کمک بسیار بزرگی به صنعت پست در تمام دنیا کرده‌اند. با درج این بارکدها، اطلاعات بسته پستی موردنظر، به‌سادگی، برای ماموران پست قابل‌خواندن است.
  • در رستوران‌ها، مشتری‌ها جهت دسترسی بهتر و راحت‌تر به منوی رستوران می‌توانند یک بارکد دوبعدی را اسکن کنند.
  • با قراردادن یک کد QR در پشت کارت ویزیت، می‌توانید مخاطب را به‌صورت مستقیم به صفحه لینکدین یا سایر شبکه‌های اجتماعی خود هدایت کنید.
  • ارسال و دریافت اطلاعات پرداختی شما، می‌تواند یکی از پرکاربردترین استفاده‌های کیو آر کد باشد.
  • مجموعه‌های آموزشی، از دیگر فضاهایی هستند که کیو آر کد کاربرد بسیار اساسی در آن‌ها دارد. دانش‌آموزان و دانشجویان، با اسکن کدهای دوبعدی، می‌توانند به مباحث آموزشی موسسه‌ی موردنظر خود دسترسی داشته باشند.

و بسیاری از کاربردهای دیگر که وجود بارکدهای دوبعدی یا QR کدها را در زندگی امروزی ما ضروری ساخته‌اند.

امیدواریم که این مقاله به شناخت هرچه‌بیشتر شما از تکنولوژی کیو آر کد یا بارکد دوبعدی و کاربرد آن در دنیای مدرن امروزی منجر شود. به‌خاطر داشته باشید که شما هم می‌توانید داده‌های خود را، از طریق کد QR، در اختیار مخاطبان و مشتری‌ها قرار دهید و از مزایای منحصربه‌فرد این اقدام در کسب‌وکار خود بهره‌مند شوید.

قیمت و خرید اسکنر

منابع:

https://www.businessinsider.com/what-is-a-qr-code

https://www.fortinet.com/resources/cyberglossary/what-is-a-qr-code

5/5 - (5 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.