021-88316000
info@avafarhang.com

مرکب و بسته بندی مواد غذایی

مرکب و بسته بندی مواد غذایی

مرکب و بسته بندی مواد غذایی

جزئیات

راه نفوذ مرکب و حلال را به محتوای بسته های غذایی ببندیم

21 دی 1398
چکیده مطلب:
یکی از کارکردهای اصلی بسته بندی، محافظت از غذا و پیشگیری از انتقال مواد و عناصر مرکب و جنس بسته به داخل غذا و از داخل غذا به بیرون آن( مانند بو و طعم) است. آشکاراست که خود بسته بندی تحت هیچ شرایطی نباید تاثیر منفی بر محتوای آن بگذارد.

نخست باید مشخص کنیم چه نوع مواد و عناصری ممکن است به غذا منتقل شود و این انتقال مواد ناخواسته چطور صورت میگیرد. مهاجرت و عبور و نفوذ عناصر آلاینده به صورت های گونگون اتفاق می افتد. ریشه این مواد و عناصر میتواند از اجزا و مراحل مختلف بسته بندی، از جمله چاپ آن باشد. مواد آلاینده

ممکن است خود از اجزای ویژه تشکیل دهنده فرمولاسیون مرکب باشند. حتی ممکن است مقادیر ناچیزی ناخالصی های شیمیایی یا مواد فرعی برخواسته از مواد خام اولیه مرکب ها یا به صورت بالقوه از افزودنی های استفاده شده در حین تولید مرکبیا فرآیند چاپ باشد.
مواد بسته بندی غذایی مثل پلاستیک ها، کاغذ، چسب و غیره ممکن است ذراتی از عناصر شیمیایی خود را موقع تماس با انواع معینی مواد غذایی آزاد کنند. انتقال این مواد شیمیایی به غذای بسته بندی شده را به صورت فنی مهاجرت یا عبور و نفوذ عناصر می نامند.
عبور و نفوذ عناصر به مواد غذایی ممکن است طی ساز و کارهای مختلفی رخ دهد:
♦نفوذ یا مهاجرت
♦انتقال نامرئی مرکب
♦انتقال عناصر در وضعیت گازی شکل
♦موانع مطلق (دائمی)
♦فیلم ها و لایه های پلاستیکی
خصوصیات فنی روشنی در مورد بسته بندی و نقل و انتقال مناسب در فرآیند تولید اجباری هستند و به پیشگیری از شکایات کمک میکنند. بیشتر شکایات در گذشته مربوط به استفاده از موادی بوده که مطابق منظور مورد نظر نبوده حتی ویژگی های مناسبی نداشته اند.
نمودار (1) نشان میدهد چه تبادل اطلاعاتی بین طرف های کاری باید صورت گیرد. برای تولید یک بسته بندی ایمن، دانستن این موارد ضروری است: نوع محصولی که قرار است بسته بندی شود، شیوه های چاپی که قرار است به کار گرفته شود و این که محصول نهایی قرار است چطور در چرخه توزیع حفاظت شود. باید از منابع بالقوه آلودگی در تمام مراحل چاپ، تکمیل و تبدیل هم اجتناب کرد. این موارد به شیوه های تکمیلی پس از چاپ( مثل لمینت، جعبه چسبانی و بسته بندی) هم اطلاق می شود.

عوامل موثر بر مهاجرت و عبورعناصر از بسته چاپی

"سطح چاپ شونده" باید نیازهای بسته بندی غذایی را تامین کند و منسب شیوه چاپی مربوطه باشد. طراحی شامل عوامل متعددی به این شرح میباشد: انتخاب شیوه چاپ صحیح برای سفارش چاپی و امکان بالقوه عبور و نفوذ عناصر مرکب هم باید در مرحله طراحی لحاظ شودزیرا مقدار مرکب سطح چاپ شده در بسته بندی، نقش مهمی در انتقال آلودگی دارد. نسبت مرکب به کار رفته با وزن و سطح طرح و حروف چاپی را به خاطر ارزیابی خطر عبور و نفوذ عناصر مرکب، باید در نظر گرفت.
"نقل و انتقال و انبار داری" شرایط غالب و عمومی مثل درجه حرارت، رطوبت، تهویه هوا، همچنین هرگونه مواد بو دار شدید که در محل باشد، می تواند تاثیری منفی بر کیفیت محصول و عبور و نفوذ عناصر آلاینده
بگذارند. هنگام تولید بسته مواد غذایی فقط باید از مرکب و کوتینک های مخصوص بسته بندی مواد غذایی استفاده کرد. این مرکبها تحت عنوان کمترن مهاجرت عناصر فرموله و ساخته میشوند که وجود هرگونه آلودگی در آن به حداقل ممکن رسیده است. مخلوط کردن افزودنی هایی که اختصاصاً برای بشته بندی مواد غذایی تهیه نشده اند مجاز نیست.
"چسب ها" نقش مهمی در فرم دهی و روی هم قرار گرفتن لایه ها دارند و مانند دیگر مواد باید مناسب  کاربری مورد نظر باشند.
" پاکیزگی ماشین چاپ" هم نقش مهمی ایفا میکند. مطمئن باشید که رسوبات و ته مانده ای از مرکب ها( غیر مربوط به بسته بندی مواد غذایی) از نوبت چاپ قبلییا حلال های شستشو در غلتک ها و سیلندرها و نوردها یا قسمت های دیگر ماشین چاپ باقی نمانده باشند.

مرکب های چاپ سازگار با بسته بندی مواد غذایی

خصوصیات فنی و مشخصات مرکب های چاپ با تعداد زیادی از عوامل و نیازهای گوناگون تعیین میشوند. انواع کاربردها منتهی به تعداد زیادی فرمول های مرکب شده که خود گستره وسیعی از مواد اولیه خام را مورد استفاده قرار میدهند. الزامات فرمولاسیون مرکب ها به شرح زیر میباشد:
♦مواد خام اولیه باید مطابق با کتاب راهنمای اتحادیه مرکب چاپ اروپاانتخاب شود( فقط مواد خام مناسب).
♦ حین فرمول دادن مرکب، طراحی بسته، شیوه های چاپ و نوع محتویات مواد غذایی را باید در نظر داشت
♦لایه های مرکب باید به مقدار کافی به سطح ماده چاپی بچسبند.
بخش بزرگی از بسته بندی  مواد غذایی با استفاده از سیستم های مرکب پایه حلالی چاپ می شوند. حلال های مصرفی در مرکب های پایه حلالی مشکلات کمی در رابطه عبور مرکب از سطح چاپ شونده ایجاد میکنند، علت آن هم ناپایداری و فرار بودن شدید آنهاست که طی فرآیند خشک شدن، متصاعد میشوند. وظیفه متصدی چاپ زدودن حلال ها از لایه مرکب چاپ شده و خشک شده است. بسیاری از سازندگان مرکب بسته بندی مایع در خارج از اروپا از تولوئن استفاده می کنند. در اتحادیه اروپا تولوئن در مرکب های بسته بندی مواد غذایی استفاده نمی شوند زیرا مقدار سمی بودن آن نا مطلوب است. در عوض حلال هایی مثل اتانول و اتیل استات که در مرکب های سری گکو هوبر گروپ هم استفاده می شوند سطح سمی بودن محدود و متناسبی دارند. انواع مرکبهای مجاز در بسته بندی غذایی برای سیستمهای چاپی گراور و فلکسو مطابق با کتاب راهنمای شرایط خوب تولید GMP وضع شده توسط اتحادیه مرکب چاپ اروپا فرموله و ساخته می شود.
* مسئول تعیین مقررات GMP در ایران سازمان غذا و داروست.

مقاله ها مرتبط